Καιόμενος

Vincent Ward, Burning Bird

«Ο καιόμενος»

Τάκης Σινόπουλος 

Κοιτάχτε! μπήκε στη φωτιά! είπε ένας απ’ το πλήθος.

Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα. Ήταν

στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο, όταν του

μιλήσαμε. Και τώρα καίγεται. Μα δε φωνάζει βοήθεια.

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.

Είμαι από τη φύση μου φτιαγμένος να παραξενεύομαι.

Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;

Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.

Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.

Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

Γινόταν ήλιος.

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές

άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

Ο ποιητής μοιράζεται στα δυο.

Πάνε πολλά χρόνια που με σημάδεψε το τραγικό γεγονός της αυτοπυρπόλησης ενός ανθρώπου μπροστά στα μάτια μου. Για την ακρίβεια κάτω από τα μάτια μου αφού αυτή η αδιανόητα τρομερή στιγμή στην πορεία της ύπαρξης ενός ανθρώπου συνέβη ενώ βρισκόμουν στο μπαλκόνι του πρώτου ορόφου. Βγήκα αμέσως μόλις άκουσα τις πρώτες κραυγές. Μόλις είχε λαμπαδιάσει ο άνθρωπος. Δεν θυμάμαι ακριβώς πότε συνέβη αυτό, ήταν σίγουρα πριν το 1990 και δυστυχώς δεν θυμάμαι πια και τον λόγο της αυτοπυρπόλησής του. Ήταν αλλοδαπός, κάτι πολύ άσχημο είχε συμβεί στη χώρα του. Δεν είχε συμβεί από μόνο του βέβαια, η "πολιτισμένη" δύση κάτι πολύ άσχημο έκανε στη χώρα του. Κι εκείνος, σε ένδειξη διαμαρτυρίας, έβαλε φωτιά στον εαυτό του. Οι άνθρωποι τριγύρω αντέδρασαν ακαριαία. Ξαφνικά πετάχτηκαν οι καταστηματάρχες έξω από τα μαγαζιά τους καθώς και οι πελάτες, έτρεξαν και οι περαστικοί. Ως δια μαγείας βρέθηκε μια κουβέρτα, δυο σακάκια (περαστικών) έπεσαν πάνω του κι ο θυρωρός της πολυκατοικίας ταχύτατα έβγαλε ένα λάστιχο και τον κατάβρεξε. Ο άνθρωπος σώθηκε, με βαρύτατα όμως εγκαύματα, όπως πληροφορήθηκα από το βραδινό δελτίο ειδήσεων.

Λίγες ώρες νωρίτερα...
Εκείνη η ημέρα δεν ξεκίνησε καθόλου καλά. Είχαμε μια πολύ άσχημη διένεξη με τον εργοδότη μας. Μια διένεξη που αφορούσε πολύ σημαντικά εργασιακά ζητήματα. Είχε μόλις καταργηθεί η παρακράτηση του φόρου εισοδήματος από τον μισθό μας, θα έπρεπε πλέον να πληρώνουμε αυτόν τον φόρο με το εκκαθαριστικό της φορολογικής μας δήλωσης. Το αφεντικό όμως δεν ήθελε επουδενί να μας προσθέσει στον καθαρό μισθό το ποσό που θα σταματούσε να παρακρατεί υποχρεωτικά. Δηλαδή και θα εξακολουθούσε παρανόμως να το παρακρατεί, για να το τσεπώνει αφού δεν θα το απέδιδε πια, κι εμείς θα το ξαναπληρώναμε όταν θα κάναμε τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Ο λόγος που δεν ήθελε να μας το δώσει; Είχαμε λέει κανονίσει τους μισθούς μας "καθαρά". Άρα όσα είχαμε κανονίσει, τόσα θα εξακολουθούσαμε να παίρνουμε. Κι ας προσέχαμε. Έγινε λοιπόν ο κακός χαμός.
Όπως σε κάθε εταιρεία που σέβεται τον εαυτό της υπάρχει κι ένας ρουφιάνος έτσι υπήρχε και στη δική μας και μάλιστα γένους θηλυκού. Ένα σιχαμερό γύναιο που παρότι είχε προσληφθεί πρόσφατα (εννοείται εν γνώσει του αφεντικού μας τα ...προσόντα της) ήταν βασιλικότερη του βασιλέως σε ό,τι αφορούσε καταπάτηση δικαιωμάτων, μπαγαποντιές κι άλλα χαριτωμένα που πολλοί εργοδότες θα ήθελαν να κάνουν αν βεβαίως τους το επέτρεπαν οι εργαζόμενοι. Αυτή η κυρία ήταν η βοηθός λογίστρια και είχε αναλάβει τον ρόλο να θεωρητικοποιήσει, αναλύσει κι εξηγήσει στους αφελείς - νόμιζε - συναδέλφους μου γιατί ο εργοδότης μας δεν ήταν υποχρεωμένος να μας επιστρέψει το ποσό που δεν παρακρατούσε πια.
Χωρίς να θέλω να δικαιολογήσω τον εργοδότη μου οφείλω να ομολογήσω πως μέχρι τον ερχομό της υπήρχε μια αρμονία ανάμεσα στο προσωπικό και στον ίδιο, ήξερε πως δεν τον έπαιρνε για πολλά πολλά, ήταν εντάξει στις υποχρεώσεις του, οι μισθοί μας πολύ καλοί (αρκετά πάνω από τους μισθούς "αγοράς") και πληρωμένοι στην ώρα τους. Βέβαια κι εμείς, το προσωπικό, ήμασταν πολύ πάνω από τους αντίστοιχους εργαζόμενους της αγοράς. Σε εξειδίκευση και συνέπεια. Τον είχαμε λοιπόν βάλει αυτό που λένε "σε μια σειρά". Εμείς κάναμε τη δουλειά μας σωστά, αυτός κέρδιζε κι όλα κυλούσαν ρολόι. Από τότε που ανέλαβε τα τρέχοντα οικονομικά σε καθημερινή βάση η κυρία τα πάντα ανετράπησαν. Τα πάντα.
Εκείνη λοιπόν την ημέρα υπήρξε πολύ μεγάλη ένταση στην εταιρεία και πολύ έντονοι διαπληκτισμοί. Η κυρία προσπαθούσε να μας αντιμετωπίσει για λογαριασμό του εργοδότη αλλά εμείς (εγώ συγκεκριμένα) την έστησα στον τοίχο και της είπα να το βουλώσει γιατί εγώ μόνο με αυτόν μιλάω. Τότε αυτός πήγε και κατέβασε τον γενικό του ηλεκτρικού χωρίς να τον πάρουμε χαμπάρι. Νομίζαμε πως έγινε διακοπή κι αυτός μας είπε άμα θέλουμε να φύγουμε. Επειδή καταλάβαμε τότε τί "έπαιζε" δεν κουνήσαμε ρούπι. Και τότε τον είδαμε να ξανανεβάζει τον διακόπτη αλλά μας απαγόρευσε να καθίσουμε στα σχεδιαστήρια, τα γραφεία και τους υπολογιστές μας (κάτι αρχαία Macintosh... και βρε βρε τί θυμήθηκα τώρα... τα χρυσά μου τα Μακούλια) και μας δήλωσε πως θα τελείωνε αυτός τις δουλειές όλων μας. Κάθισε λοιπόν σαν τον μαλάκα και σχεδίαζε, πληκτρολογούσε κι έτρεχε αλλόφρων από το ένα σχεδιαστήριο στο άλλο. Αυτό δεν είχε δικαίωμα να το κάνει, το ήξερε πολύ καλά απλώς ήθελε να μας σπάσει τα νεύρα. Κι επειδή κι εμείς ξέραμε γιατί το κάνει δεν αντιδράσαμε αλλά πήγαμε στην κουζίνα και πίναμε καφέ.
Τότε ακούστηκαν οι κραυγές. Τις άκουσα πρώτη (ως συνήθως) και βγήκα τρέχοντας στο μπαλκόνι, από τη μπαλκονόπορτα που βρισκόταν ακριβώς δίπλα στο γραφείο που καθόταν εκείνη τη στιγμή το αφεντικό. Βγήκα ακριβώς τη στιγμή που ένας άνθρωπος από κάτω έβαζε φωτιά στον εαυτό του και οι περαστικοί φώναζαν κι έτρεχαν να τον βοηθήσουν. Έμεινα αποσβολωμένη, στήλη άλατος, χωρίς να μπορώ ν' αντιδράσω. Οι κραυγές ήταν κυρίως από τους περαστικούς που φώναζαν "Βοήθεια, βοήθεια ένας άνθρωπος καίγεται". Σε κλάσματα δευτερολέπτου έγιναν όσα περιγράφω στην αρχή αλλά εντωμεταξύ εμένα μ' έλουσε κρύος ιδρώτας, άρχισα να ουρλιάζω, μ' έπιασε πανικός λες και καιγόμουνα εγώ, σωριάστηκα στο δάπεδο, το αφεντικό βέβαια ούτε που κουνήθηκε απ' τη θέση του, ούτε που αναρωτήθηκε τί συμβαίνει στο δρόμο, οι συνάδελφοί μου τα είχαν χαμένα, ούτε εκείνοι είχαν δει τί είχε συμβεί, με κατάβρεχαν με νερό και με πήγαν σηκωτή σ' έναν καναπέ βάζοντάς μου στο πρόσωπο κομπρέσες. Τότε ακούσαμε και το ασθενοφόρο κι εγώ με λυγμούς προσπαθούσα να τους εξηγήσω τί είχα δει. Δύο από τους συναδέλφους μου κατέβηκαν κάτω, έμαθαν διάφορα και μου είπαν πως ο άνθρωπος ζούσε. Η κουβέρτα και τα σακάκια, καμένα πλέον ολοσχερώς, έμειναν εκεί για ώρες. Όλο αυτό το διάστημα το αφεντικό δούλευε ατάραχος κι η λογίστρια πηγαινοερχότανε με χαρτιά και κομπιουτεράκια και ψου ψου ψου.

Το θέμα της διένεξης τακτοποιήθηκε υπέρ μας, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες της λογίστριας περί του αντιθέτου, αφού ο κανονικός διευθυντής λογιστής (που ερχόταν δυο φορές τη βδομάδα) είπε στο αφεντικό στο τηλέφωνο (ούρλιαζε τόσο πολύ που τον άκουσα) πως είναι τελείως μαλάκας που επιχειρεί κάτι τέτοιο κι ούτε να διανοηθεί να μην μας επιστρέψει τα παρανόμως παρακρατηθέντα.
Το αφεντικό μας ηρέμησε κάπως, η βοηθός λογίστρια βαφτίστηκε σε ...Άνα, από το Ρουφιάνα, τη φωνάζαμε πλέον κανονικά Άνα κι ούτε μπήκε ποτέ στον κόπο να ρωτήσει γιατί της αλλάξαμε το όνομα αφού την έλεγαν, ας πούμε ...Σούλα.
Μέσα μου όμως, εκείνο που έμεινε, δεν ήταν ούτε ο δόλιος τρόπος που πήγε να μας φάει χρήματα το αφεντικό, ούτε που τελικά τον πιέσαμε κι έκανε το σωστό, ούτε που η ...Άνα αποκαλύφθηκε, ούτε τίποτε απ' όλα αυτά. Εκείνο που έμεινε βαθειά χαραγμένο μέσα μου ήταν πως ενώ ένας άνθρωπος αυτοπυρπολήθηκε μπροστά στα μάτια μου −του οποίου όμως η θυσία δεν τελεσφόρησε (και σωστά) επειδή οι συνάνθρωποί του ακαριαία έσπευσαν σε βοήθεια και του έσωσαν τη ζωή− την ίδια στιγμή, δυο βήματα πιο πέρα, ένας άλλος άνθρωπος, που μέχρι εκείνη τη στιγμή νομίζαμε πως ήταν ένας "κανονικός" άνθρωπος, κι ας ήταν ο εργοδότης μας, αδιαφορούσε, όχι για την κρίση πανικού και τη σχεδόν λιποθυμία μιάς υπαλλήλου του μπροστά στα καθόλου έκπληκτα μάτια του (αυτό ήταν το λιγότερο αν και νομίζω πως και νεκρή να έπεφτα εκείνη τη στιγμή καρφάκι δεν θα του καιγόταν, ίσως μόνο για τις νομικές ενδεχομένως συνέπειες επειδή θα πέθαινα μέσα στην εταιρεία του), μιας υπαλλήλου που την κουβάλησαν στα χέρια οι συνάδελφοί της, αλλά, αδιαφορούσε παντελώς για το γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση τη δική μου. Αυτό ούτε το ξέχασα αλλά ούτε πρόκειται να το ξεχάσω ποτέ. Αυτό όπως και πολλά άλλα.
...
Τα τελευταία χρόνια η ...μοίρα επιφύλαξε δυσάρεστες εκπλήξεις σε αυτόν τον άνθρωπο. Κι έπαθε τρομερά πράγματα που αφορούν τη σωματική του ακεραιότητα. Έζησε ζωντανός-νεκρός για δύο χρόνια περίπου. Αλλά επειδή ήταν (και είναι) σκυλί ατάηγο που λένε, τη σκαπούλαρε. Με άφησε παγερά αδιάφορη το γεγονός του άσχημου δυστυχήματος που είχε αλλά δεν λυπήθηκα όταν έμαθα πως τη σκαπούλαρε. Απεναντίας. Χάρηκα. Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξη όμως πως αυτός ο άνθρωπος διδάχτηκε το παραμικρό στη ζωή του. Αντιθέτως είμαι πολύ σίγουρη πως το γεγονός ότι τη σκαπούλαρε τελικά το θεωρεί ως υποχρέωση της ζωής απέναντί του.
Να ζει και να ευτυχεί, είμαι στις καλές μου σήμερα, αλλά την παντελή αδιαφορία του στο κορυφαίο τραγικό γεγονός στη ζωή ενός ανθρώπου, στην απόφασή του δηλαδή να θυσιαστεί καιόμενος, δεν θα του τη συγχωρέσω ποτέ. Ακόμη κι όταν όλοι ήταν σχεδόν σίγουροι πως εξαιτίας του τραγικού δυστυχήματος μετράει ώρες, όχι, ούτε τότε, ούτε για μια στιγμή δεν σκέφτηκα να τον συγχωρέσω. Ούτε τότε, ούτε ποτέ.



Υ.Γ. Αφορμή γι' αυτήν την "ανάμνηση" και αυτό το κείμενο στάθηκε η διδασκαλία του ποιήματος "Καιόμενος" από τη φίλη μου Σοφία σε μια τάξη του Λυκείου σε κάποιο νησί. 

Αναπάντεχες Αφηγήσεις του παρελθόντος

Από τον Ροβεσπιέρο έως τον Ράιχενμπαχ είναι, καμιά φορά, ένα γαϊδούρι δρόμος...

Ένα βιβλιαράκι τόσο δα που το βρήκα σπαρταριστό.
Που μ' έκανε ν' αναρωτηθώ αν στις μέρες μας ζούμε σε πτυχές Ιστορίας ή φάρσας. Το δίπτυχο που παρατηρούμε να εναλλάσσεται ανελλιπώς στα βάθη των αιώνων άλλοτε κινούμενο κυκλοτερώς κι άλλοτε σπειροειδώς είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω. 
Ν' αναρωτηθώ μήπως βρισκόμαστε στο πολιτισμικό χάσμα δύο εποχών αφού κατά τη διάρκεια της εξέλιξης του πολιτισμού, τέτοιου είδους χάσματα επιτρέπουν τη θεώρηση των κυρίαρχων συμπεριφορών της παλαιότερης εποχής από εκείνες της νεότερης ως ιστορικά ξεπερασμένες, κατώτερες ή γραφικές και ως εκ τούτου αστείες ή/και γελοίες.
 
Βουλευτές ωρύονται στα έδρανα του κοινοβουλίου επειδή οικονομικοί μετανάστες και άποροι [μας] παίρνουν τα σκουπίδια. Το τεστ ΠΑΠ των έφηβων κοριτσιών θεωρείται άνευ ουσίας και μαζί με την μακροζωία των συνταξιούχων ενοχοποιούνται για την κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος. Εικόνες των εγχώριων δυνάμεων καταστολής εμφανίζονται σε οποιαδήποτε μηχανή δικτυακής αναζήτησης εισάγοντας τους όρους «ξένιος Δίας». Οι πολιτικές εξελίξεις αποτελούν πλέον σταθερό πεδίο ανάλυσης των αστρολόγων κάθε δωρεάν εντύπου, και αρκετοί επιστήμονες, αντί για ερωτήματα, θέτουν τις δικές τους προβλέψεις. Την ίδια περίοδο τα αμφιθέατρα ξεχειλίζουν από φοιτητές που σπεύδουν σε επιστημονικές διαλέξεις με την υπόσχεση μιας βεβαίωσης συμμετοχής και πρόσφατες καταγραφές δείχνουν ότι οι έλληνες συγγραφείς είναι περισσότεροι σε αριθμό από τους αναγνώστες. Η επικαιρότητα των τελευταίων ετών στήνει παγίδες αμηχανίας στον ιστορικό του μέλλοντος.
Τί θα αποβληθεί και τί θα κυριαρχήσει στο μελλοντικό κυρίαρχο αφήγημα της Ιστορίας; Πρόσφατα στην πρωτοποριακή ελληνική ηλεκτρονική εφημερίδα "Το Κουλούρι" δημοσιεύτηκε ένα άρθρο με τίτλο «Αυτοκτόνησε ο ιστορικός του μέλλοντος, αρνούμενος να καταγράψει όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα» και έτσι ο Όμιλος Μελέτης Ιστορίας και Κοινωνίας (ΟΜΙΚ) αφήνει τις (αστρολογικές ή μη) προβλέψεις σε όσους εκτιμούν πως ατενίζουν και προκαταβάλουν την επόμενη ημέρα και κάνει παιχνίδι στο γήπεδο που γνωρίζει καλύτερα. Προσποίηση στα σημεία των καιρών, μέσα από χαμηλές (ξυραφένιες) μπαλιές του παρελθόντος.
Η πρόσκληση σε μια απολύτως σοβαρή, ταχύρυθμη αντι-ημερίδα βρήκε άμεση ανταπόκριση από τους ομιλητές που έσπευσαν να πλαισιώσουν την εκδήλωση και βεβαίως από το κοινό που παρέμεινε την πρωταπριλιά του 2014 στο Kreuzbeurg έως αργά το βράδυ. Τις περισσότερες ομιλίες από εκείνο το βράδυ θα τις βρείτε στον ανά χείρας τόμο. Εκείνη τη μέρα μάλιστα λες και ήταν κανονικό αστείο, είχε γενική απεργία και επεισόδια στο κέντρο.
Τον τόμο ανοίγει η προσφώνηση του Ευστράτιου ιερομονάχου του Κρητός, κατά κόσμον Στρατή Μπουρνάζου και τον κλείνει μια αφήγηση του ίδιου με τίτλο «ο αρχειοδίφης ρακοσυλλέκτης 
Ευ. Μπουλαλάκης σε αναζήτηση απολεσθέντων».
Η πρώτη ενότητα φαινομενικά αταίριαστη αλλά με ένα μεταφυσικό τρόπο ιδιαίτερα ταιριαστή. 
Ο Ροβεσπιέρος, ο Ράιχενμπαχ και τα γαϊδούρια που χάνονται σταδιακά αποτέλεσαν το πρώτο τραπέζι συζήτησης στην ημερίδα. Η αλήθεια είναι ότι οι τρεις ομιλητές βαπτίστηκαν «Απανελίστας», καθώς τα θέματα τους δεν ταίριαζαν με καμιά άλλη θεματική ενότητα. 
Ο Θανάσης Γάλλος αφηγείται μια ιστορία εκδίκησης στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης. 
Ένας δεκαεννιάχρονος καταδικάζεται από τον Λουδοβίκο 16ο σε εξάμηνη φυλάκιση εξ’ αιτίας της κατασπατάλησης της οικογενειακής περιουσίας. Όμως η ιστορία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρο όταν έξι χρόνια αργότερα ο ίδιος νέος εισηγείται για την τύχη του Λουδοβίκου 16ου στη νεοσύστατη, τότε, Συμβατική Εθνοσυνέλευση. Η εκδίκηση φαίνεται πως είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο. Ο Γιώργος Γάσιας καταπιάνεται με μια οικεία βουκολική μορφή σε όλους μας, 
τα γαϊδούρια. Είτε τα συναντάμε στα αστικά κέντρα, είτε στην ύπαιθρο. Τα πιο συμπαθή βέβαια είναι αυτά της υπαίθρου. Εξυμνεί με το κείμενό του τα γαϊδούρια και τη συμβολή τους στις ιστορικές εξελίξεις. 
Ο Στέφανος Βαμιεδάκης αντλεί πληροφορίες από το Δημοτικό Αρχείο Νέας Σμύρνης την περίοδο μεταξύ 1957-1964 ώστε ν’ αναδείξει τη συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων. Οι εσωτερικής απεύθυνσης και κατανάλωσης διαταγές φωτίζουν με πιο καθαρό, γλαφυρό και συχνά κωμικό τρόπο την εργασιακή καθημερινότητα στη συγκεκριμένη υπηρεσία.

"Σήμερον ερχόμενος προς τα γραφεία του Δήμου συνάντησα καθ' οδόν ένα κάρρο καθαριότητος του οποίου ο οδηγός ΕΙΧΕΝ ΟΨΙΝ ΛΗΣΤΟΥ (εκτός ότι ήτο ακάθαρτος, είχε μαλλιά μακρυά και ήτο αξύριστος από 5νθημέρου και πλέον). Το θέαμα τούτο είναι απαράδεκτον για την πόλιν της Ν. Σμύρνης. Οι επόπται καθαριότητος του δήμου να υποχρεώνουν τους εργολάβους καθαριότητος και τους καρραγωγείς των (σημ. Νάσης, δώσε προσοχή στη λέξη "καρραγωγείς"!!!) να κόψωσι τα μαλλιά των και να ξυρίζωνται ανά διήμερον και να παρακολουθώσι και να αναφέρωσι σχετικώς".
Πρόκειται για μία από τις δεκάδες διαταγές του Γενικού Γραμματέα του Δήμου Ν. Σμύρνης προς το προσωπικό, με ημερομηνία 6/9/1959 και με θέμα "Ζητήματα εμφανίσεως".

Στη γλώσσα του Διαδικτύου η λέξη τρολ ή τρολλ (troll) περιγράφει κάποιον χρήστη του Ίντερνετ με πονηρά προκλητικές, σκόπιμα ανόητες ή επιτηδευμένα εκτός θέματος θέσεις και απόψεις σε μία online ανοιχτή κοινότητα, όπως ένα φόρουμ συζήτησης, mailing list, chat room ή μπλογκ, με πρωταρχική πρόθεση να προκαλέσει και να ερεθίσει άλλους χρήστες ή με κάθε τρόπο να επιφέρει διαταραχή σε μια διαδικτυακή συζήτηση για οποιοδήποτε θέμα και να πετύχει μια αλυσίδα αντιδράσεων από άλλους χρήστες. Η συμπεριφορά αυτή πολλές φορές συνοδεύεται από αμφιλεγόμενη διαμάχη των υπολοίπων περί του σκοπού του. Μπορεί η έννοια του τρολ να εισήχθη τα τελευταία χρόνια αλλά κατά καιρούς υπήρχαν ποικίλες τρολιές στην ιστορία. 
Ο Παναγιώτης Τσολιάς διαβάζει με μια άλλη οπτική τα κείμενα του Χριστόδουλου Παμπλέκη. Αποδίδει τη βωμολοχία και το υβρεολόγιό του σε πράξη πολιτικής αντίστασης έναντι των «Τζογλανιών» της Θεοκρατίας. Ο Νικήτας Σινιόσογλου συζητά και αποκαθιστά το έργο του Κωνσταντίνου Σιμωνίδη και τη συμβολή του στην επιστήμη της φιλολογίας μέσω της πλαστογραφίας. Η Βασιλική Τζαχρήστα παρουσιάζει και αναλύει την άλλη οπτική των Ολυμπιακών Αγώνων, της ιστορίας και των συμβολισμών τους από τα σύγχρονα διαδικτυακά τρολ, που προτείνουν μια νέα χρήση της ιστορίας.
Η αγάπη και ο έρωτας έχουν εμπνεύσει την λογοτεχνία και την ποίηση και σίγουρα έχουν επηρεάσει τις ιστορικές εξελίξεις. Μέσα από τη φουκωική προσέγγιση οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί δεν εξαντλούνται μόνο στους νόμους αλλά παράλληλα αρθρώνεται η εξουσία μέσα από τις κοινωνικές νόρμες, την κανονικοποίηση του σώματος και του ελέγχου της σεξουαλικότητας. Ο Κώστας Παλούκης αφηγείται το ρομάντζο της Ωραιοζήλης με τον Όσκαρ, ενός απαγορευμένου ηθικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά και πολιτικά ταξικού έρωτα. Η Ξένια Μαρίνου αναρωτιέται αν υπάρχει τελικά κυρίαρχο μελαχρινό μοντέλο στην Ελλάδα του 19ου αιώνα ή μήπως έχει γίνει αποδεκτό αβασάνιστα ένα ακόμα στερεότυπο της εποχής σε μια προσπάθεια προσέγγισης του μύθου της ξανθιάς. Η Κωνσταντίνα Ανδριανοπούλου παρουσιάζει μια ιστορία αγάπης ενός Τούρκου και μιας Ρωμιοπούλας στη Σμύρνη μεταξύ 1919-1920 και μας υπενθυμίζει κωμικοτραγικά με ποιο τρόπο βιώνεται η καθημερινή εμπειρία εν μέσω μεγάλων ιστορικών ανακατατάξεων. Η Ευγενία Αδαμοπούλου αναδεικνύει την τελευταία θέληση του Ν.Γ. μέσα από ένα αυτοβιογραφικό κείμενό του και θέτει αρκετά ερωτήματα για τον τρόπο που τα ιστορικά υποκείμενα επιλέγουν να διαχειριστούν και να παρουσιάσουν το παρελθόν τους. Ξεφεύγοντας από τον έρωτα, ο Γιώργος Μιχαηλίδης αναρωτιέται αν ο Τόντορ Ζιφκόφ έκρυβε χρόνια και πως αυτό επηρέασε της βουλγαρο-γιουγκοσλαβικές διενέξεις.
Η Ελληνική Επανάσταση έχει τεθεί στο περιθώριο των νέων ιστοριογραφικών αναζητήσεων, ενώ οι προσλήψεις του 1821 αποτελούν ένα πεδίο συζήτησης στους επιστημονικούς και μη κύκλους. Ο Χρήστος Λούκος παρουσιάζει τις σεξουαλικές επιδόσεις των αγωνιστών του 1821 ανανεώνοντας έτσι τις γνώσεις μας για την καθημερινή ζωή στην περίοδο του πολέμου. 
Ο Δημήτρης Δημητρόπουλος τοποθετεί στο ιστορικό του πλαίσιο ένα σύγχρονο τραγούδι που χρησιμοποιεί τον λόγο του Καραϊσκάκη και γίνεται πολλές φορές μουσικό χαλί του αντιμνημονιακού αγώνα. Την ενότητα αυτή συμπληρώνει ο Χρήστος Χρυσανθόπουλος με αναστοχαστική διάθεση αναλύοντας την ιστορική του συνείδηση μέσω του συμβολικού ρόλου που έχει σε αυτή ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
Η μετανάστευση και ο ξένος, ο άλλος, αποτελεί ένα σύγχρονο πεδίο μελέτης. Ο Κώστας Κατσάπης στο κείμενό του παρουσιάζει όψεις του πολιτιστικού σοκ των Ελλήνων μεταναστών στην Αυστραλία τη δεκαετία του 1950, τοποθετώντας αυτή την ανακοίνωση σε ένα ιστοριογραφικό πλαίσιο που δύναται να αναγνωστεί και ως εισαγωγή όλου του τόμου. Ο Μάριος Παπακυριακού μας μιλάει για τα «ζυθούχα λουτρά» των Ελλήνων μεταναστών στην Αίγυπτο και η Υπακοή Χατζημιχαήλ για τους χίπηδες την δεκαετία του 1970 μέσα από τα αρχεία της Χωροφυλακής και τον τύπο της εποχής.
Τέλος, ο τόμος ολοκληρώνεται με τις ανακοινώσεις του Μηνά Παπαγεωργίου για τη θεωρία της επίπεδης γης τον 19ο αιώνα και του Αντώνη Αντωνίου για τις αναπαραστάσεις των σοβιετικών επιτευγμάτων στην εφημερίδα Αυγή τη δεκαετία του 1950.
Οι ιστορικοί δουλεύουν με δελτία. Συστηματικά καταγράφουν σε ένα κομμάτι χαρτί ή σε ένα ηλεκτρονικό αρχείο τις πληροφορίες που αντλούν από τις πηγές και τις ταξινομούν. Πολλές φορές οι ερευνητές κατά τη διάρκεια μελέτης των τεκμηρίων συναντούν ενδιαφέροντα ή αξιοπερίεργα πράγματα αλλά άσχετα με τη μελέτη τους, έτσι τα σημειώνουν στο περιθώριο των δελτίων. Από αυτά τα περιθώρια αναζητήσαμε τις αναπάντεχες αφηγήσεις του παρελθόντος. Άλλωστε οι καλύτερες αφηγήσεις των ιστορικών είναι συνήθως αυτές που λέγονται στο περιθώριο των διαλέξεων, έξω από τις αίθουσες των συνεδρίων, στις ταβέρνες και τα μπαρ. Τραγελαφικές και παράδοξες καταστάσεις της καθημερινής ζωής, λόγοι και πράξεις με αντιφάσεις, υπερβολές και λάθη, ψέματα και αδυναμίες ανθρώπων και θεσμών αποτελούν σημαντικές πλευρές των πηγών, που οι ερευνητές συλλέγουν με βουλιμία, αλλά διστάζουν να παρουσιάσουν σε ευρύτερο κοινό. Οι ανακοινώσεις της ημερίδας προκάλεσαν γέλιο, διαφωνίες, έκπληξη, προβληματισμό, ακόμα και συγκίνηση. Αντιμιλώντας στις σοβαρότητες, αναζητούμε μια σοβαρότητα που τείνει να εκλείψει.
Την εποχή της κρίσης μήπως χρειάζεται λίγη παραπάνω κρίσις;

Ο ΟΜΙΚ ευχαριστεί θερμά τους συμμετέχοντες που διάλεξαν να μοιραστούν μαζί του το δικό τους κομμάτι ανέκδοτης ιστορίας.
Το αποτέλεσμα είναι στην κρίση σας.

Απεταξάμην τα βδελύγματα απ' όπου κι αν προέρχονται

(Τελικά;

Τελικά το βδέλυγμα είσθε εσείς αγαπητέ).

Κι εγώ, πράγματι, ανήκω σε έναν λαό όπου ζουν κι αναπνέουν μαζί με μένα άνθρωποι τους οποίους βδελύσσομαι (σαν και του λόγου σου).

Σ' έναν λαό που καμιά φορά γεννάει ΚΑΙ τέρατα (όπως εσύ).

Ο ελληνικός λαός είναι ένας λαός που δυσκολεύεται να κάνει παρελθόν τύπους των οποίων η δημιουργικότητα επιδίδεται πλέον αποκλειστικά και μόνο στο να βδελύσσονται όλους εμάς που ανήκουμε σε αυτόν τον λαό (αυτό που κάνεις εσύ δηλαδή).

Είμαστε ένας λαός καταστροφικός αλλά κι ένας λαός καταστροφέας αφού ανέχεται τέτοιου είδους βδελύγματα (σαν και σένα).

Πρόκειται για γενίκευση βεβαια η οποία, όπως κάθε γενίκευση, θα αδικήσει κατάφωρα κάποιους που πάντα εξαιρούνται ως ελάχιστη μειονότητα η οποία έχει χεσμένους κάτι τύπους σαν κι αυτό το βδέλυγμα (όπως θα 'πρεπε να σε έχουμε χεσμένον όλοι όσοι ανήκουμε σ' αυτόν τον λαό). Τώρα θα μου πείτε γιατί σας δίνω σημασία και μπαίνω στον κόπο να γράφω αυτό το κείμενο. Άλλο εγώ.

Ο ελληνικός λαός είναι πιθανόν να μετατραπεί σ' ένα λαό κατεστραμμένο αν δεν απομακρύνει από τους κόλπους του τη νοσηρή "δημιουργικότητα" βδελυγμάτων (σαν και σένα) που λατρεύουν να μιλούν για τις καταστροφές των άλλων (δηλαδή τις δικές μας).

Ένας λαός που βγάζει ο ίδιος με τα ίδια του τα χέρια τα μάτια του όταν δεν εξοστρακίζει τα βδελύγματα (σαν και σένα).

Είναι καιρός, προ πολλού είναι καιρός, να εξοβελιστούν όλες οι εύφημες διακρίσεις που ανέκαθεν τού αποδίδονται: πως πολλές φορές είναι ένας λαός ανεκτικός σε βδελύγματα (του είδους σου).

Ο λαός αυτός πρέπει να τιμωρηθεί γι' αυτήν την ανεκτικότητά του και για όσο διάστημα δεν παίρνει την ευθύνη να μην επιτρέπει σε βδελύγματα κάθε είδους (όπως εσύ) να τον προσβάλλουν χυδαία.

Πρέπει να επιβληθεί αναφανδόν αυτή η τιμωρία. Θα είναι πράξη αισχύλειας δικαιοσύνης αν ο λαός στον οποίο ανήκω κι εγώ - και μάλιστα χωρίς να ντρέπομαι - δεν μάθει από τα λάθη του κι αν συνεχίσει να επιτρέπει σε τέτοιου είδους βδελύγματα (σαν και σένα) να εκφράζονται με τρόπο ποταπό για την ανθρώπινη υπόσταση τη δική μου και καθενός άλλου που επίσης δεν ντρέπεται που ανήκει σ' έναν λαό. Τον οποιοδήποτε λαό. Αυτά τα λάθη, αν συνεχιστούν, θα είναι γενεσιουργός αιτία μόνο συμφορών, διαφθοράς και ύβρεως, επείγει συνεπώς η αδήριτη ανάγκη να το πληρώσουν αυτό τα κάθε είδους βδελύγματα, όχι ως χρέος σε δάνεια αλλά ως οφειλή στην ανθρωπότητα.

Ο ένοχος, πλέον πασιφανέστατα, δεν είναι άλλος από αυτόν τον λαό, στον οποίο ανήκω κι εγώ γιατί επιτρέπει να τον ταπεινώνει ένα βδέλυγμα (σαν και του λόγου σου).

Θα καούν, βέβαια, μαζί με τα ξερά, που είναι τα περισσότερα, και τα χλωρά αλλά δεν πειράζει, αφού βδελύγματα συνεχώς θ' αναπαράγονται και σε δουλειά να βρισκόμαστε.

Που σημαίνει πως ο λαός αυτός έχει μαλλιά να ξάνει που λέει κι ο ...λαός. Όχι αυτός ο λαός για τον οποίον μιλάμε τώρα, αλλά ο σοφός λαός, ο "μαθός" λαός από τα λάθη του.

Γιατί αυτός ο λαός είναι ο λαός μαζί με τον οποίο πορεύομαι κι εγώ. Καλός ή κακός δεν έχει σημασία. Αυτόν έχω και μ' αυτόν θα πορευτώ. Και θα τον ανεχτώ με τα σωστά του και με τα λάθη του όπως με ανέχεται κι αυτός με τα δικά μου. Αν αλλάξω εγώ θ' αλλάξει κι αυτός. Όταν αλλάξει αυτός θα αλλάξουμε όλοι μας. Ελπίζω προς το καλύτερο. Αν όμως συνεχίσουμε να επιτρέπουμε σε κάποιους τύπους να θίγουν σε τέτοιο κατάπτυστο βαθμό την ύπαρξή μας την ίδια τότε η αλλαγή μπορεί να είναι και προς το χειρότερο. Να του μοιάσουμε δηλαδή. 

Απεταξάμην τα βδελύγματα.

(Είδες αγαπητέ... μόνο κάποιες λέξεις άλλαξα και το κείμενό σου απογειώθηκε).