Η θεωρία του ...Γκάου(ς).

"Kάθε φορά που τα πράγματα σε τρομάζουν, καλό είναι να τα μετράς".  
(υποτίθεται ο Γκάους)
Η μέτρηση του κόσμου, Ντάνιελ Κέλμαν

Πάει καιρός που μου σερβιρίστηκε, "στο πιάτο" που λένε, η ακολουθία των τρίγωνων αριθμών.
Και παρότι μου σερβιρίστηκε "στο πιάτο" που λένε, μου πήρε λίγο χρόνο για να καταλάβω πώς δουλεύουν.
Σε αντίθεση με μένα, που αν κι ενήλικη δεν έπιασα με την πρώτη το ήδη εφευρεθέν τριγωνικό αριθμητικό πρότυπο, ο Γκάους το ανακάλυψε σε ηλικία μόλις 8 ετών. Και μάλιστα το ανακάλυψε χωρίς να κάτσει ν' ασχοληθεί ιδιαίτερα αλλά και χωρίς να του ζητηθεί, όμως ήταν λες και ανακάλυψε κάτι τελείως αυτονόητο. 
Σαν ειρμός στην κανονική και καθημερινή ροή της σκέψης του.

Όταν ο δάσκαλός του ζήτησε από τον οκτάχρονο Γκάους και τους συμμαθητές του να προσθέσουν όλους τους αριθμούς από το 1 έως το 100 ο Γκάους σε τρία λεπτά (ή μπορεί και δευτερόλεπτα... δεν ήμουνα και μπροστά) έγραψε στο πινακάκι του τον αριθμό 5.050 και τον έδειξε στον δάσκαλο ο οποίος δεν πίστευε στα μάτια του.
Τί  είχε κάνει ο σκούληκας; Και μάλιστα μέσα σε τρία λεπτά (ή μπορεί και δευτερόλεπτα... δεν ήμουνα και μπροστά);
Ενώ οι συμμαθητές του - και ο ίδιος αν ήταν ένα φυσιολογικό παιδί - θ' άρχιζαν τις προσθέσεις 1+2=3, 3+3=6, 6+4=10 κ.ο.κ., με αμφίβολα αποτελέσματα κι ακόμη πιο αμφίβολη την πιθανότητα να μην κάνουν λάθος (ήδη εγώ όσες φορές το προσπάθησα μετά τον αριθμό 20 άρχισα να "τρώω" αριθμούς) κι ακόμη λιγότερο πιθανό να τους φτάσει ο χρόνος του μαθήματος, ο οκτάχρονος Γκάους σκέφτηκε. Εν ριπή οφθαλμού αλλά πάντως σκέφτηκε. (Έχω την αμυδρά υποψία ότι σκέφτηκε απλώς επειδή βαριόταν να υπολογίσει αλλά δεν είναι της παρούσης να αποδομήσουμε τη σκέψη του Γκάους).
Το πλήθος των μονάδων το οποίο καλούνταν να υπολογίσουν ήταν (και είναι ακόμη, τα μαθηματικά κόλπα άπαξ και ...συμβούν είναι για πάντα) ένας "αριθμός" με 100 σειρές όπου στην πρώτη σειρά βρίσκεται 1 μονάδα, στη δεύτερη σειρά 2 μονάδες και στην εκατοστή σειρά 100 μονάδες. Δηλαδή ένα τρίγωνο που γεμίζει από μονάδες εν σειρά όμορφα τακτοποιημένες και νοικοκυρεμένες. Όμως δεν υπήρχε (ούτε υπάρχει) τρόπος να υπολογίσει κανείς με μια απλή πράξη πολλαπλασιασμού αυτό το πλήθος στα τρίγωνα. Υπάρχει όμως τρόπος να κάνουμε τέτοιους υπολογισμούς σε τετράγωνα ή παραλληλόγραμμα.
Οπότε διπλασίασε (αντιστρέφοντας) το σχηματισθέν μέσα στο μυαλό του τρίγωνο κι έτσι απέκτησε ένα παραλληλόγραμμο αποτελούμενο από 101 σειρές με 100 μονάδες η κάθε μία. 101x100=10.100 μονάδες λοιπόν χωρούσαν σε αυτό το παραλληλόγραμμο. Που σημαίνει στο μισό του (το οποίο είναι ένα τρίγωνο) χωρούσαν τα μισά δηλαδή 10.100:2=5.050.
Kι όλοι αυτοί οι υπολογισμοί έγιναν σε ελάχιστο χρόνο. Πολύ λιγότερο απ' όσο πήρε σε μένα να κατανοήσω τη σκέψη του όχι να την παράγω.
Κι εγώ ρωτώ: τί μέλλον μπορεί να είχε ένα τόσο κακομαθημένο πλάσμα σαν κι αυτό;
Γιατί ο ...κατήφορος δεν σταμάτησε εκεί. Αφού στη διάρκεια ενός ανήφορου... για την ακρίβεια ενώ βρισκόταν πάνω σ' ένα αερόστατο συνειδητοποίησε και απέδειξε, αρχικά στον εαυτό του και αργότερα και σε μας ότι ο χώρος καμπυλώνει, πως οι παράλληλες από τις οποίες βρίθει ο χώρος τελικά τέμνονται και πως στον μη ευκλίδειο αυτόν καμπυλωμένο χώρο το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου δεν είναι οι τόσο γνωστές κι αγαπημένες ήδη από το δημοτικό 180 μοίρες αλλά μπορεί να είναι είτε περισσότερες είτε λιγότερες!!!
Γκάου!! (πώς λέμε ουάου; έτσι)
Το μέλλον αυτού του αγοριού σε ανθρώπινους όρους δεν ήταν και τόσο λαμπρό ήταν όμως λαμπρότατο το μέλλον των συνεπειών της σκέψης του.
Και καθώς το ένα ερώτημα, είτε απαντηθέν είτε όχι, φέρνει το άλλο, στο δικό μου φτωχό μυαλό κατσικώθηκε το ερώτημα τί να είναι άραγε αυτό που διαφοροποιεί τόσο δραματικά το μυαλό ενός ανθρώπου από το μυαλό ενός άλλου; Πώς ακριβώς συμβαίνει το κλικ της διαφοροποίησης; Πού ακριβώς βρίσκεται το σημείο ...ζέσης που από εκεί και πέρα όλα μοιάζουν όσο η μέρα με τη νύχτα και τούμπαλιν; Πότε γίνεται το ποιοτικό άλμα από την ανιαρή αιθριότητα της σκέψης στον κεραυνό της λογικής;
Γιατί ο Γκάους κι όχι εγώ;
Και γιατί πρώτος κατανόησε το αδιανόητο της ύπαρξης ή της εφεύρεσης τύπου ή εξίσωσης που να προβλέπει με ακρίβεια την εμφάνιση στο αριθμητικό στερέωμα του επόμενου πρώτου αριθμού; Πράγματι μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές τέτοια εξίσωση ή τύπος δεν υπάρχει. Και χωρίς να θέλω να σας τρομάξω αν ποτέ συμβεί κάτι τέτοιο εν ριπή οφθαλμού ολόκληρο το διαδικτυακό οικονομικό αλισιβερίσι θα κατέρρε αφού η ασφάλειά του στηρίζεται αποκλειστικά και μόνον στους πρώτους αριθμούς.
Γι' αυτό και τα παγκόσμια τέρατα που ασχολούνται με ηλεκτρονικές οικονομικές συναλλαγές καραδοκούν και χρηματοδοτούν κιόλας τις προσπάθειες εφεύρεσης του τύπου ώστε με το "καλημέρα" σας να είναι έτοιμες να ενεργοποιήσουν δικλείδες ασφαλείας που ήδη έχουν ετοιμάσει, παγώνοντας τα πάντα, και ήδη χρηματοδοτούν προσπάθειες για εναλλακτικό σύστημα συναλλαγών είτε μεταβατικό είτε μόνιμο που να βασίζεται σε ένα άλλο σύστημα αριθμών. Κι άμα το βρούνε σφυρίξτε μου κλέφτικα. 
Κάποτε οι άνθρωποι σκέφτονταν, τώρα απλώς υπολογίζουν.
  
Αν ο Γκάους κι εγώ είμασταν σύγχρονοι θα μπορούσαμε να αλληλοβοηθούμε. Γιατί όσο ικανός ήταν εκείνος να εφεύρη, αυτός και μόνον αυτός, τον τρόπο δημιουργίας από κύκλο 17πλευρο (πράγμα ακατόρθωτο έως τότε) και κατόπιν ν' ανοίξει ο δρόμος για δημιουργία οποιουδήποτε πολύπλευρου άλλο τόσο ήταν παντελώς ανίκανος να διαχειριστεί τα του οίκου του, της οικογενείας του, των συναισθημάτων του και του προσωπικού του χρόνου. Σε αυτά δηλαδή τα ανθρώπινα. Αφού όσο απομακρύνεται κανείς από αυτά τόσο το χειρότερο γι' αυτά. 
Κάπως έτσι κι εγώ λύνω τα προβλήματα του μικρόκοσμού μου. Από κοντά. Με μικρά βήματα και μικρές ανάσες μένω κοντά στα "ανθρώπινα". Όταν όμως τα βρίσκω σκούρα κοιτάζω ψηλά στον ουρανό και με ύφος σκυθρωπό ζητώ από τ' αστέρια πιστοποιητικό γέννησης ή ληξιαρχική πράξη θανάτου "πότε γεννήθηκες; ζεις ή έχεις ήδη πεθάνει; τί έχεις δει στη διαδρομή σου; μολόγα τί ξέρεις;" 
Δεν μου απαντούν όπως δεν απαντούσαν και στον Γκάους.  
Αυτός μόνος του ρωτούσε και μόνος του απαντούσε.
Αναρωτιόταν για το προφανές, απαντούσε προφανώς αλλά πολλές φορές από μέσα του, όταν δεν είχε ρωτηθεί κι αφού δεν ήταν σωστό να επιβάλλει τη γνώμη του στους άλλους ανθρώπους, δεν μιλούσε. Εξάλλου γι' αυτόν ήταν τόσο αυτονόητο όσο και προφανές που σίγουρα όλο και κάποιος θα σκεφτόταν στο μέλλον τις απαντήσεις.
Θα μπορούσε βέβαια απλώς να πει τη γνώμη του χωρίς να την επιβάλλει. Αλλά δεν είχε ούτε τη δύναμη ούτε τη θέληση.
Κάθε φορά λοιπόν που, επειδή τα βρίσκω σκούρα και τα άστρα δεν μου δίνουν τις απαντήσεις που χρειάζομαι, απομακρύνομαι έστω και λίγο, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζω, η εκτός κάδρου εικόνα που αντικρύζω, η μεγάλη εικόνα που απλώνεται μπροστά μου διαψεύδει και τις θεωρίες και τα συμπεράσματα του Γκάους.  
Το μόνο που βλέπω να ξεδιπλώνεται μπροστά μου αβίαστα είναι η μία και μόνη αλήθεια: η επιβεβαίωση της θεωρίας του Χάους.  
Τα υπόλοιπα συμπεράσματα δικά σας.

Μη μου τις σκέψεις τάραττε...

Πάει καιρός τώρα που διάφορες σκέψεις έχουν βιδωθεί μέσα στο κεφάλι μου. 
Έχουν τη μορφή κάδρου που η κορνίζα του περιχαρακώνει την κεντρική ιδέα, το κεντρικό σημείο, αλλά που ξέρω πως η εικόνα εκτείνεται και παραέξω. Μέχρι πρότινος δεν ήξερα ως πού.
Δεν είχα απομακρυνθεί βλέπετε. Κοιτούσα την εικόνα από πολύ κοντά.
Τώρα θα μου πείτε πώς την κοιτούσα αφού το κάδρο αυτό ήταν βιδωμένο - έστω και χαλαρά - μέσα στο κεφάλι μου. Θέληση να υπάρχει κι όλα γίνονται.
Άμα τα εκπαιδεύσεις τα μάτια βλέπουν κι απέξω κι από μέσα παρότι συνήθως για να δούμε κανονικά πρέπει να δούμε ανάποδα.
Όπως τα αντικείμενα έτσι και τα γεγονότα, καταγράφονται στα μάτια μας αλλά για να τα "δούμε" πρέπει να τα επεξεργαστεί ο εγκέφαλός μας. Που όλοι ξέρουμε ότι βρίσκεται στο εσωτερικό του κρανίου όταν βέβαια υπάρχει (εγκέφαλος).
Υποψιάζομαι πως μου έχει απομείνει ακόμα ένα υπόλειμμα εγκεφάλου οπότε μια υποτυπώδης λειτουργία παρατηρείται εντός του. Κάποια ηλεκτρόνια έχουν απομείνει στα εγκεφαλικά μου κύτταρα που εξακολουθούν να περιστρέφονται γύρω από τον πυρήνα τους σχηματίζοντας αυτό που εν συντομία λέμε σκέψεις...
Αρχικά οι βίδες ήταν λάσκα...
Το κάδρο πότε έπεφτε, το ξανασήκωνα, μετά ξαναέπεφτε, μετά στο παραμικρό φύσημα του αέρα πάρ' το κάτω. Αέρας κάποιων υποτυπωδών ψηγμάτων ελπίδας ότι θα τη βρούμε την άκρη και το κουβάρι θα αρχίσει να ξετυλίγεται μου έριχνε το κάδρο αλλά εγώ, πεισματάρα, έσκυβα και το έβαζα στη θέση του.
Και σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει στα συνήθη κάδρα που κρεμάμε στους τοίχους, αυτό το κάδρο, το τμήμα της πραγματικότητας δηλαδή που αντιλαμβανόμουν κάθε συγκεκριμένη στιγμή, όσο πιο συχνά έπεφτε κι όσο πιο συχνά το ξανακρέμαγα τόσο περισσότερο σταθεροποιούνταν στο εγκεφαλικό ντουβάρι μου.
Ενώ στα άλλα τα κάδρα, τα διακοσμητικά, πέσε πέσε, χαλαρώνουν οι βίδες ή τα καρφιά, μεγαλώνει η τρούπα, χρειάζεσαι μετά στόκο, ούπατ κ.λπ. κ.λπ.
Στους φυσικούς τοίχους ο στόκος είναι απαραίτητος για τη σταθερότητα του κάδρου, στους εγκεφαλικούς όμως ο στόκος είναι καταστροφικός. Αφού τίποτε δεν μπορεί να τον διαπεράσει και να προχωρήσει στα ενδότερα του μυαλού, έχουν βουλώσει τα πάντα και καμία σκέψη δεν μπορεί ούτε να παραχθεί, ούτε να στεριώσει.

Στο θέμα μας όμως...
Παρά τις φιλότιμες προσπάθειές μου να μένω προσηλωμένη στο κάδρο της ελπίδας και των προσδοκιών κάτι μου φώναζε πως για να "δω" πρέπει να απομακρυνθώ.
Βασικός κανόνας της αντιληπτότητας.
Για να δεις καλά πρέπει να δεις από μακριά. Όσο πιο μακριά τόσο πιο καλά. Ανάλογα βέβαια πόσο μεγάλη είναι η εικόνα. Και πόση από αυτήν βρίσκεται εκτός κάδρου.
Κι αν απομακρυνθείς μέχρι το σωστό σημείο η κορνίζα παίρνει τη σωστή διάσταση, σιγά σιγά εξαφανίζεται και τότε απλώνεται μπροστά σου, σ' όλο της το μεγαλείο, η πραγματικότητα.

Όλοι το ξέρουν πια - κι όσοι δεν το ξέρουν καιρός να το μάθουν - πως ακριβώς εκεί, στην κορνίζα βρίσκεται το κόλπο γκρόσο. Όσο πιο χοντρή, όσο πιο περικοκλαδέ και πιο βαρύγδουπη, όσο πιο χρυσοποίκιλτη και πομπώδης τόσο περισσότερο το "μάτι" μένει σ' αυτό που κάποιοι αποφάσισαν πως τους εξυπηρετεί για να δούμε. Το μέρος κι όχι το όλο. Τις λεπτομέρειες, εκεί ακριβώς που κρύβεται επιμελώς ο διάβολος, κι όχι το σύνολο. Σαν να βλέπεις δηλαδή ένα και μόνο νούφαρο που όμως δεν σημαίνει τίποτε ξεκομμένο από τα υπόλοιπα. Ο Μονέ βρίσκεται σε όλα τα νούφαρα μαζί. Ένα μόνο του δεν έχει να σου προσφέρει τίποτα.
Και μια και μιλάμε για πίνακες...
Παρατηρείστε έναν. Όσο πιο κοντά του βρίσκεται κανείς τόσο περισσότερο φαίνονται οι πινελιές, σε μερικούς φαίνεται ο καμβάς, σε άλλους τα points, και σε κάποιους οι γραμμώσεις. Αλλά αυτά είναι "η μέθοδος" που χρησιμοποίησε ο ζωγράφος. Το αποτέλεσμα φαίνεται αν σταθείς λίγο πιο μακριά.
Κι ακόμη περισσότερο μακριά αν βρίσκεσαι εσύ (ή μια σκέψη σου) μέσα στην εικόνα. Πρέπει να δραπετεύσεις για δεις πού ήσουνα και τί άφησες πίσω του.
Σκέψεις ενός ταραγμένου μυαλού;
Ενδεχομένως.
Αλλά μάλλον σκέψεις ενός αγανακτισμένου μυαλού θα σας έλεγα καλύτερα.
Η μέθοδος της κορνίζας λοιπόν δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά ο τρόπος που επιλέγουν οι πολιτικοί για να μας τυφλώσουν. (Στ' άλογα φοράνε παρωπίδες, σε μας βάζουν ...κορνίζες).
Βλέπεις αυτό που θέλουν, καταλαβαίνεις αυτό που επιθυμούν, πράττεις αυτό που επιδιώκουν.
Από εκεί και πέρα όλα είναι "περίπατος".
Πώς την πάτησα κι έκανα την παραχώρηση να συμμετέχω στον "περίπατο";
Ξέρω πολύ καλά βέβαια, το ερώτημα είναι ρητορικό και δεν είναι της παρούσης να σας το εξηγήσω.
Εκείνο όμως που είναι της παρούσης κι αν δεν το πω θα σκάσω είναι αυτό που τελικά άρχισα να βλέπω μόλις απομακρύνθηκα μέχρι το σωστό σημείο που να βλέπω καθαρά.
Όλη την εικόνα, στο πιο λογοτεχνικό, όλα τα κομμάτια του παζλ, στο πιο παιχνιδιάρικο, την πραγματικότητα σε όλο της το μεγαλείο στο πιο ανθρώπινο.

Αυτό το μόρφωμα που βρίσκεται στην εξουσία δεν είναι φυσικά ένα αριστερό κόμμα. Δεν είναι καν ένα κόμμα. Είναι ένα "help desk" των τοκογλύφων που ανέλαβε ΕΝ ΓΝΩΣΕΙ του να κάνει τη βρώμικη δουλειά όταν το προηγούμενο help desk τα βρήκε σκούρα. Και το οποίο φυσικά ήταν εξολοκλήρου υπεύθυνο για όσα καταστροφικά είχαν συμβεί μέχρι τότε κι εξακολουθεί να είναι υπεύθυνο ΚΑΙ αυτό για όσα συμβαίνουν στις μέρες μας.
Αυτούς που παρόλα αυτά κατάφεραν να μείνουν όρθιοι, ήρθε αυτή η κυβέρνηση να αποτελειώσει και να μου το θυμηθείτε πως η εξέλιξή της θα είναι ακόμη χειρότερη. 
Καθώς βλέπω να μετατρέπεται σιγά σιγά σε μια ...υπηρεσιακή κυβέρνηση ανελέητη κι όχι απλά αντιδημοκρατική και μάλιστα με φασίζουσα νοοτροπία κι αναλγησία που δίνει την ψευδαίσθηση στα χαμηλότερα λούμπεν λαϊκά στρώματα των οπαδών της πως έχουν εξουσία και δύναμη. Κι όσοι φανατικά ακόμη την υποστηρίζουν μετατρέπονται σιγά σιγά σε στρατό σύγχρονων "πραιτοριανών".
Το θέμα μου τώρα είναι ν' ανακαλύψω το τίμημα.
Γιατί οπωσδήποτε κάνουν αυτήν τη δουλειά έναντι τιμήματος.
Που ελπίζω τουλάχιστον να είναι γενναίο.
Δεν μπορώ να πιστέψω πως όλα αυτά γίνονται για το τίποτα.

Bloody May

Η Πρωτομαγιά ήταν αργία. Δεν είχαμε σχολείο.
Αλλά την προηγούμενη η δασκάλα μας μάθαινε να φτιάχνουμε λουλουδένια στεφάνια.
Έβλεπα πολλά σπίτια να έχουν κρεμασμένα τέτοια στεφάνια στα μπαλκόνια τους. Στο δικό μας όχι. Η μαμά κι ο μπαμπάς τα σνόμπαραν αυτά. Έτσι νόμιζα δηλαδή αν και τότε δεν ήξερα καν ότι υπήρχε η λέξη "σνομπ" και τα παράγωγά της, πόσω μάλλον την σημασία τους.
Το πήγαινα όμως το στεφάνι, το φτιαγμένο απ' τα χεράκια μου, στη μαμά, αυτή χαμογελούσε και με κοιτούσε μ' εκείνο το βλέμμα "αθώομουπαιδίδενείναιμέραλουλουδιώνηΠρωτομαγιά".
Και χωρίς πολλά πολλά έμαθα από τα μικράτα μου τί ακριβώς είναι η Πρωτομαγιά και να προσθέτω μπροστά της ως επιθετικό αλλά κι ουσιαστικό προσδιορισμό την επίσης άγνωστη μέχρι τότε για μένα λέξη "Εργατική". 
Εργατική Πρωτομαγιά λοιπόν, όλοι φαντάζομαι πως ξέρετε τί ακριβώς γιορτάζουμε σήμερα, κι αν δεν το ξέρετε να το μάθετε παρακαλώ.

ΟΜΩΣ...
Εκτός από την ιστορική καταβολή της μέρας και της καθιερωμένης Απεργίας - κατ' ευφημισμόν "Αργίας της Πρωτομαγιάς" - κι άλλα πράγματα συνέβησαν κατά τον ρουν των γεγονότων που σημάδεψαν αυτή την έρμη χώρα. Για τα οποία επίσης ενημερώθηκα από τρυφερή ηλικία ακόμη.
Η πολυκατοικία που μέναμε έβλεπε κατά Βύρωνα μεριά. Αλλά αν στραβολαιμιαζόμουνα λίγο από το παράθυρο της κουζίνας μας έβλεπα κατά Καισαριανή μεριά... Έτσι κάθε Πρωτομαγιά άκουγα να έρχεται από τη μεριά του Σκοπευτηρίου, δυναμωμένη από τα μεγάφωνα, εκείνη η βροντερή φωνή...

Όνομα... 
ΠΑΡΩΝ .... ΠΑΡΩΝ"

Μετά μεγάλωσα, πήγα σε άλλο σπίτι που ήταν ακριβώς δίπλα στο Σκοπευτήριο.
Την Πρωτομαγιά δεν ήθελα να πηγαίνω σε διαδηλώσεις και πορείες.
Ήθελα να κάθομαι με τα χέρια (αλλά και τα μυαλά) στα κάγκελα, στη βεράντα του σπιτιού μου και να ακούω.
Όνομα...
ΠΑΡΩΝ

Όνομα...
ΠΑΡΩΝ

Όνομα...
ΠΑΡΩΝ

Κι άλλο Όνομα...
ΠΑΡΩΝ...

Και μετά κι άλλο ένα Όνομα
ΠΑΡΩΝ...


....10 χρόνια έζησα σε αυτό το σπίτι... και πάρα πολλά άλλα που έχω φύγει...
Όμως ακόμα έχω στ' αυτιά μου αυτή τη βροντερή φωνή που ερχόταν από τα μεγάφωνα του Σκοπευτηρίου της Καισαριανής...

ΠΑΡΩΝ...

...συμβολικά ΠΑΡΩΝ...

και όλη την ιστορία που κρύβει μέσα της αυτή η λέξη...

Μια λέξη ωστόσο που κοντεύει να χάσει παντελώς και την αξία της και το νόημά της όταν κάποιοι πατέρες του έθνους γουστάρουν να είναι και με τον ασφύλαξ και με τον χωροφύλαξ και να φωνάζουν "παρών" χωρίς να είναι. 
Κι έτσι μια λέξη με όλα της τα γράμματα "ΚΕΦΑΛΑΙΑ" και με το δωρικό γράμμα Ω στην κατακλείδα της κατάντησε μια λέξη πεζή που σημαίνει "μη μ' ανακατεύετε εμένα", "δεν γνωρίζω δεν απαντώ", "νίπτω τας χείρας μου". Μια λέξη συνώνυμη της γενναιότητας και του αυτοθυσίας να έχει καταντήσει μια λέξη συνώνυμο της ουδετερότητας.


ΥΓ. Και όχι δεν ξέχασα καθόλου πως σαν σήμερα το 1976 σκοτώθηκε ή "σκοτώθηκε" ο Αλέξανδρος Παναγούλης. Οι δεσμοί ανάμεσα στην οικογένεια Παναγούλη και τη δική μου ήταν ισχυροί, γι' αυτό άλλο σοκ κι αυτό τότε ...ν' ακούσω τον γείτονα να λέει στη μάνα μου "μάχαιραν έδωσες, μάχαιραν θα λάβεις". "Βρε άει στο διάολο" είπα. Και ήταν η πρώτη φορά που η μάνα μου δεν με μάλωσε γι' αυτό. Μάλλον θα το είπε κι η ίδια... από μέσα της.